Krótki rys historyczny
Powiat Wągrowiecki leży na przecięciu Szlaku Piastowskiego ze Szlakiem Cysterskim. Szlak Cysterski przebiega przez Wągrowiec, Tarnowo Pałuckie i Łekno. Początki Wągrowca związane są z ekspansją terytorialną cystersów sprowadzonych ok. 1142 roku z Altenbergu do Łekna. W roku 1319 opat Gotszalk kupuje od Sędziwoja z Zarembów obszar ziemi w rozlewiskach Warty i Nielby. Na tym obszarze zaczynają pojawiać się budowle cystersów. Rozbudowująca się osada Wągrowiec już w roku 1381 posiadała młyn, tamę i kościół parafialny. Wówczas także po raz pierwszy pojawiają się wzmianki o Wągrowcu jako mieście.
Powiat Wągrowiecki powstał 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy samorządowej. Tradycje struktur powiatowych są jednak w naszym regionie znacznie starsze. Wągrowiec był już stolicą powiatu w okresie międzywojennym i w czasach PRL-u do roku 1975.
Dzisiaj jesteśmy jednym z 31 powiatów Województwa Wielkopolskiego. Nasz powiat leży w jego północno - wschodniej części w odległości około 60 kilometrów od Poznania, Bydgoszczy czy Piły.
Ważniejsze daty z historii ziem powiatu wągrowieckiego
- 1797r. Wągrowiec stał się królewskim miastem pruskim, w bardzo krótkim czasie utworzono powiat wągrowiecki, w granicach którego znalazły się m.in. Gołańcz, Skoki, Rogoźno, Łekno i Mieścisko. Wągrowiec zyskał rangę miasta powiatowego z urzędem starosty (Landrat).
- 1807r. Powiat wągrowiecki wszedł w skład departamentu poznańskiego Księstwa Warszawskiego.
- 1815r. Po utworzeniu Wielkiego Księstwa Poznańskiego włączony został do rejencji bydgoskiej.
- 1818r. Część powiatu przyłączono do powiatów szubińskiego, chodzieskiego i mogileńskiego.
- 1887r. Nowy podział administracyjny Wielkiego Księstwa Poznańskiego, część wschodnią powiatu wągrowieckiego włączono do powiatu żnińskiego.
- 1918/19r. Powstańcy wielkopolscy wyzwolili powiat wągrowiecki, Wągrowiec nadal pozostał ośrodkiem administracji powiatowej.
- 1939r. W maju utworzono Batalion Obrony Narodowej "Wągrowiec" w celu ochrony nadgranicznych rejonów powiatu.
- 1939r. 8 września powiat wągrowiecki został włączony do regencji inowrocławskiej.
26 października władzę przejęła w pełni niemiecka administracja cywilna. - 1945r. 22 stycznia okupacyjna administracja niemiecka ostatecznie opuściła Wągrowiec, rozpoczęło się tworzenie polskiej administracji powiatowej. W lipcu utworzono 6 gminnych i 3 miejskie rady narodowe.
Powołano wiele instytucji obejmujących cały powiat m.in. w listopadzie utworzono Powiatowy Ośrodek Zdrowia oraz Stację Opieki nad Matką i Dzieckiem. - 1955r. Nastąpiła kolejna reorganizacja administracji państwowej, powiat podzielono na 33 rady narodowe.
- 1975r. W wyniku kolejnej reformy administracyjnej kraju zlikwidowano powiaty. Większą część dawnego powiatu wągrowieckiego włączono do województwa pilskiego a pozostałą do województwa poznańskiego.
- 1990r. Wprowadzono Urzędy Rejonowe jako delegatury administracji wojewódzkiej w terenie. Wągrowiec stał się siedzibą rejonu.
- 1999r. 1 stycznia ponownie utworzono powiat wągrowiecki.
Dane statystyczne
Powiat Wągrowiecki zajmuje powierzchnię 1040,8 km2 i jest jednym z większych powiatów Wielkopolski. Zamieszkuje go ponad 68 tysięcy mieszkańców.
W jego skład wchodzi 7 gmin:
- gmina miejska - Wągrowiec
- gminy miejsko-wiejskie - Gołańcz, Skoki
- gminy wiejskie - Damasławek, Mieścisko, Wapno, Wągrowiec
![]() |
![]() |
| Gmina | Powierzchnia - 1040,8 km2 | Ludność - 68311 |
|---|---|---|
| Damasławek | 104,7 km2 | 5502 |
| Gołańcz | 192,1 km2 | 8433 (miasto: 3389, wieś: 5044) |
| Mieścisko | 135,6 km2 | 5955 |
| Skoki | 198,5 km2 | 8875 (miasto: 3943, wieś: 4932) |
| Wapno | 44,2 km2 | 3003 |
| g. Wągrowiec | 347,8 km2 | 11514 |
| m. Wągrowiec | 17,9 km2 | 25029 |
Stan na dzień 30.06.2009.
Dane statystyczne za Głównym Urzędem Statystycznym w Warszawie www.stat.gov.pl.
Herb i flaga Powiatu Wągrowieckiego
|
|
|
| herb | flaga urzędowa | flaga terytorialna |
Współpraca zagraniczna
Powiat wągrowiecki i jego poszczególne gminy podpisały umowy partnerskie z powiatem Lüneburg w Dolnej Saksonii w Niemczech. Powiaty wymieniają się doświadczeniami na płaszczyźnie samorządowej oraz współpracują w zakresie kulturalnym, sportowo-turystycznym i socjalnym.
A oto partnerzy z Niemiec i innych krajów:
- Powiat Wągrowiecki - powiat Lüneburg (Niemcy); Rejon Czerwonoarmijski (Ukraina)
- miasto Wągrowiec - miasta: Adendorf i Schönwalde (Niemcy); Gyula (Węgry); Krasnogorsk (Rosja); Le Plessis-Trevise (Francja)
- gmina Damasławek - gmina Dahlenburg (Niemcy); gmina Oirschot (Holandia)
- gmina Gołańcz - Związek Pielęgnacji Stosunków Międzynarodowych Allendorf (Lumda - Niemcy); gmina Ilmenau (Niemcy); gmina Kamyk nad Wełtawą (Czechy)
- gmina Skoki - gmina Bardowick (Niemcy); gmina Drechterland (Holandia)
- gmina Mieścisko - gmina De Bilt (Holandia); gmina Retiers (Francja); gmina Scharnebeck (Niemcy)
- gmina Wapno - gmina Amelinghausen (Niemcy)
Jak dojechać?
Pociągiem: z Poznania przez Skoki (średni czas przejazdu 1,5 godz.).
Autobusem: z Poznania przez Skoki lub przez Rogoźno; z Piły przez Chodzież; z Bydgoszczy przez Szubin (średni czas przejazdu 1,5 godz.)
Samochodem: z Poznania przez Skoki trasą 196 lub przez Oborniki - 11, a potem 195, z Piły trasą 11, a potem 192, z Bydgoszczy trasą 247 a potem 241 (średni czas przejazdu 1 godz.)
Rozkłady jazdy:
Rozkład jazdy autobusów PKS Poznań
Rozkład jazdy autobusów PKS Sp. z o.o. w Pile
Charakterystyka
Powiat Wągrowiecki charakteryzuje:
- bogata historia ziemi wągrowieckiej ściśle związana z cystersami, którzy wywarli duży wpływ na rozwój tego regionu
- piękno przyrody, bogactwo jezior oraz lasów
- wielkopolska przedsiębiorczość
- silny region kulturalny - Pałuki
- przecięcie dwóch szlaków turystycznych: Szlak Piastowski oraz Szlak Cysterski
- pełna infrastruktura komunalna
- dogodne warunki do inwestycji
- staropolska gościnność
















